Özgürlük Heykeli'nin Mısır'dan ABD'ye Uzanan İlginç Hikayesi

Özgürlük Heykeli, ABD'nin en önemli sembollerinden biri olarak Özgürlük Adası'nda yükselir. Heykelde, başında 7 dikenli taç ile 7 kıtayı veya 7 denizi temsil eden bir kadın figürü bulunur. Ayrıca elinde, Amerika'nın bağımsızlık günü olan 4 Temmuz 1776 tarihini taşıyan bir kitabe yer alır.

Ancak, bu 93 metrelik heykelin aslında Osmanlı İmparatorluğu tarafından finanse edildiği ve orijinal olarak Mısır'a dikilmek üzere tasarlandığı bilinir miydi?

1854 yılında, Mısır Sultanı Abdülmecid döneminde, Mısır iç işlerinde bağımsızlık sağlayan, dış işlerinde ise Osmanlı'ya bağlı bir eyaletti. Mısır Valisi Said Paşa, Fransız mühendis Ferdinand de Lesseps'in önderliğinde Süveyş Kanalı projesini Osmanlı Hükümdarı'na sunmak için hazırlattı. Ancak bu proje, İngiltere'nin Akdeniz ve Hindistan üzerindeki hakimiyetini sona erdirebilecek bir tehdit olarak algılanıyordu ve İngiltere bu projeye karşı çıktı. Bu nedenle proje onayı gecikti.

Said Paşa, İstanbul'un onayını beklemeden projenin hayata geçirilmesi için gerekli şirketin kurulmasına izin verdi. Fransız sermayesiyle kurulan şirketin hisse senetleri tamamen satıldığında, İngiltere daha fazla baskı yapmaya başladı.

Ancak, Said Paşa 1863 yılında beklenmedik bir şekilde öldü. Yerine geçen İsmail Paşa, Fransız yanlısı olmayıp İngiliz yanlısıydı. Ancak, kanalın stratejik önemini fark ederek projeyle ilgili çalışmalara hız verdi. 1866 yılında Osmanlı'dan onay alındı. Kanalın Akdeniz'e açıldığı noktaya devasa bir heykel dikme planı yapıldı. Heykel, firavunların zamanında giydikleri kıyafetleri simgeleyen bir kadın figürü olarak tasarlandı ve elinde "Asya'nın ışığının Mısır'dan geldiğini" sembolize eden bir meşale taşıyacaktı.

Paşa ve mühendis, tanınmış Fransız heykeltıraş Frederic Auguste Bartholdi'ye eserin siparişini verdi. Heykel, dikileceği yerde monte edilmek üzere parçalara ayrılarak hazırlandı ve birkaç yıl içinde tamamlandı. Heykelin Mısır'a nakledilmesi için hazırlıklar Marsilya'da bir gemiyle başladı. Ama İsmail Paşa, Müslüman bir memlekette böylesine büyük bir kadın heykelinin dikilmesinin hoşnutsuzluk yaratacağını düşününce, Süveyş Kanalı 1869’da büyük ama ‘heykelsiz’ törenlerle açıldı. Bartholdi’nin eseri ise, Mısır’da bu yaşananlardan sonra Paris’te bir depoya kondu ve tozlanmaya terk edildi.

O yıllarda, Fransa ile Amerika Birleşik Devletleri arasında sıkı bir işbirliği başladı ve Paris'te kurulan Fransız-Amerikan dostluk grubunun lideri olan Edouard Rene Lefebvre de Laboulaye, Amerikalıların Fransa'nın dostluğunu her zaman hatırlamaları için bir hediye vermek istedi.

Bu hediye, bir heykel olacaktı ve heykel; bir elinde adaleti simgeleyen bir kitap, diğer elinde ise "özgürlüğün dünyayı aydınlatan sembolü" olan bir meşale taşıyacaktı.

Sipariş yine aynı heykeltıraşa, Frederic Auguste Bartholdi'ye verildi. Bartholdi, daha önce Süveyş Kanalı için yaptığı heykelin elleri, kolları ve yüzünde bazı değişiklikler yaparak yeni heykeli tasarladı. Heykeltıraş Bartholdi, yanında Süveyş Kanalı'nın mühendisi ve heykelin fikir babası olan Ferdinand de Lesseps'i de alarak New York'a gitti.

Sonunda, heykel 25 Ekim 1886'da New York'ta açıldı ve büyük bir törenle karşılandı.